Chống Ồn Mái Tôn – Hiểu Đúng Nguyên Nhân, Chọn Giải Pháp Phù Hợp

Việc mái tôn bị ồn luôn tạo ra phiền phức nhất là trong những ngày mưa bão, đôi khi chúng ta đang nghe điện thoại trong nhà nhưng tiếng mưa trên mái tôn còn làm cho chúng ta không nghe được gì. Tuy nhiên, việc chống ồn mái tôn không chỉ xoay quanh tiếng mưa “lộp bộp”, mà còn có tiếng giãn nở theo những ngày nắng và rung theo khung mái.

Bài viết sau đây của Vận Tải An Khang sẽ giúp bạn nhận diện đúng cơ chế gây ồn, sắp xếp thứ tự ưu tiên, rồi chọn giải pháp vừa túi tiền. Khi cần cải tạo lớn, bạn cũng có thể tính phương án tháo dỡ, thu mua và làm lại mái theo quy trình rõ ràng.

Vì sao mái tôn thường gây ồn nhiều trong nhà ở và nhà xưởng ?

Mái tôn được chọn vì thi công nhanh và chi phí hợp lý. Tuy vậy, tôn có đặc tính mỏng, nhẹ, nên dễ rung khi bị tác động. Khi mưa lớn, hạt mưa liên tục va đập lên bề mặt, tạo chuỗi âm thanh dày. Khi nắng gắt, tôn nóng lên, rồi nở ra theo chu kỳ. Quá trình nở và co làm phát sinh tiếng “lách tách”, nhất là ở vị trí gợn sóng.

Ngoài thời tiết, tiếng ồn còn đến từ ngoại lực khác. Động vật chạy trên mái, vật rơi trúng tôn, hoặc rung từ xe tải gần công trình đều có thể tạo tiếng khó chịu. Nhiều công trình còn gặp cong vênh do dùng lâu ngày, khiến tôn không còn “ăn” đều vào hệ xà gồ. Khi đó, chỉ một cơn gió cũng làm mái rung mạnh hơn.

Trong mô tả kỹ thuật phổ biến, mái tôn hấp thụ nhiệt đáng kể, có nơi ghi nhận bề mặt có thể lên tới khoảng 70°C vào ngày nắng. Khi mái nóng, không gian dưới mái cũng bức bối, khiến người ở càng nhạy với âm thanh.

Tiếng ồn mái tôn đến từ những cơ chế nào?

Để xử lý tiếng ồn mái tôn một cách hiệu quả, trước hết cần xác định đúng cơ chế phát sinh âm thanh. Trên thực tế, tiếng ồn không chỉ đến từ một nguồn duy nhất, mà hình thành từ nhiều nhóm nguyên nhân khác nhau. Mỗi nhóm có đặc điểm truyền âm riêng, vì vậy cũng đòi hỏi giải pháp can thiệp phù hợp, thay vì áp dụng chung một cách làm cho mọi trường hợp.

Ồn do va đập trực tiếp lên bề mặt mái

Đây là dạng tiếng ồn phổ biến nhất, thường xuất hiện khi trời mưa, khi có vật rơi trúng mái, hoặc khi con người và động vật di chuyển trên bề mặt tôn. Âm thanh phát sinh trực tiếp tại tấm lợp, sau đó truyền xuống không gian bên dưới thông qua không khí.

Những công trình không có trần hoặc lớp đệm dưới mái thường nghe tiếng mưa rất rõ, do âm thanh không bị cản trở. Với nhà xưởng hoặc công trình có diện tích mái lớn, bề mặt tôn rộng khiến âm va đập dễ bị phản xạ nhiều lần, tạo cảm giác “ầm” và kéo dài hơn so với nhà ở thông thường.

Ồn do rung động kết cấu mái

Không phải mọi tiếng ồn đều xuất phát từ va đập. Trong nhiều trường hợp, tiếng khó chịu đến từ rung động của toàn bộ hệ mái. Rung xuất hiện khi tôn liên kết không chặt, vít lỏng, hoặc khung kèo và xà gồ bị cộng hưởng.

Tác động từ xe tải chạy gần công trình, gió mạnh, hoặc mưa kèm gió đều có thể kích hoạt rung kết cấu. Dạng ồn này thường không chói tai, nhưng tạo cảm giác “rền” hoặc “ù”, kéo dài và khó chịu, đặc biệt dễ nhận thấy vào ban đêm khi môi trường xung quanh yên tĩnh.

Ồn do giãn nở nhiệt của vật liệu tôn

Mái tôn chịu tác động trực tiếp của thời tiết, nên sự thay đổi nhiệt độ giữa ngày và đêm diễn ra liên tục. Khi trời nắng, tôn nóng lên và nở ra; khi nhiệt độ giảm, vật liệu co lại. Quá trình co giãn này có thể tạo ra các tiếng “tách” hoặc “lách tách” tại vị trí gợn sóng, điểm bắt vít, hoặc mối tiếp giáp giữa các tấm tôn.

Nếu mái được lắp đặt thiếu khe co giãn, hoặc tôn đã cong vênh sau thời gian sử dụng, tiếng do giãn nở nhiệt sẽ xuất hiện thường xuyên hơn và dễ nhận biết hơn.

Tự đánh giá nhanh tình trạng mái trước khi chọn giải pháp

Trước khi mua vật liệu, bạn nên dành một buổi quan sát. Bạn sẽ tiết kiệm vì chọn đúng thứ cần làm.

Bạn hãy kiểm tra theo 5 điểm sau.

• Mái tôn mới hay đã dùng lâu, có cong vênh không.
• Ốc vít có thiếu, có lỏng, có rỉ không.
• Dưới mái có trần, có bông, hay trống hoàn toàn.
• Tiếng ồn đến chủ yếu khi mưa, hay cả khi nắng.
• Công trình gần quốc lộ, gần xưởng xe nặng, hay trong hẻm.

Nếu tiếng ồn tăng mạnh khi mưa, bạn ưu tiên lớp đệm và trần. Nếu tiếng “rền” xuất hiện khi xe chạy, bạn ưu tiên xử lý rung và liên kết. Nếu tiếng “lách tách” xuất hiện lúc trưa và tối, bạn xem lại giãn nở và vị trí vít. Khi tách được nhóm nguyên nhân, bạn sẽ chọn phương án hợp lý hơn.

Chống ồn mái tôn giải pháp 1 – Xử lý rung và liên kết mái

Trong thực tế, đây là hạng mục thường bị bỏ qua vì không mang tính “trình diễn” như các vật liệu cách âm. Tuy nhiên, nếu mái tôn còn rung mạnh, mọi lớp vật liệu lắp bên dưới đều dễ bị kích hoạt theo, khiến tiếng ồn vẫn xuất hiện. Vì vậy, xử lý rung và liên kết mái luôn là bước nền tảng trước khi triển khai các giải pháp chống nóng hay cách âm khác.

Trước hết, cần kiểm tra toàn bộ hệ vít tôn và ron đệm. Ron đã lão hóa hoặc nứt vỡ sẽ tạo khe hở, làm tôn không còn được ép chặt vào xà gồ, từ đó phát sinh rung và tiếng kêu khi có gió hoặc mưa. Khoảng cách giữa các xà gồ cũng cần được rà soát, vì nếu quá lớn, tôn dễ bị võng, dẫn đến rung động mạnh hơn. Ngoài ra, các điểm chồng mí giữa những tấm tôn cần được kiểm tra kỹ, bởi mí lắp không đều thường tạo ra những tiếng va đập nhỏ nhưng lặp lại liên tục.

Với những công trình nằm gần đường lớn hoặc tuyến xe tải hoạt động thường xuyên, rung động có thể truyền từ nền đất lên khung nhà, rồi lan tới hệ mái. Trong trường hợp này, việc gia cố liên kết, giảm cộng hưởng và ổn định kết cấu thường mang lại sự khác biệt rõ rệt về cảm giác ồn. Đây chính là lớp “nền” quan trọng, giúp các giải pháp cách nhiệt và chống ồn mái tôn triển khai sau đó phát huy tác dụng đúng như kỳ vọng.

Chống ồn mái tôn giải pháp 2 – Tạo lớp đệm dưới mái bằng hệ trần

Với những công trình để trống hoàn toàn dưới mái tôn, tiếng mưa và tiếng va đập thường truyền trực tiếp xuống không gian sinh hoạt, khiến mức ồn trở nên rất rõ ràng. Khi đó, việc tạo một lớp trần bên dưới mái đóng vai trò như khoang đệm, giúp cắt bớt đường truyền âm, đồng thời hỗ trợ ổn định nhiệt độ cho không gian bên trong.

Sử dụng trần thạch cao

Trần thạch cao được sử dụng phổ biến nhờ tính thẩm mỹ cao và khả năng tạo hình linh hoạt. Khi thi công đúng kỹ thuật, hệ trần này có thể giảm đáng kể tiếng mưa rơi trực tiếp xuống mái, nhất là với nhà ở dân dụng. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc nhiều vào độ kín của mối nối và kết cấu khung xương. Trong môi trường ẩm hoặc mái dễ thấm, trần thạch cao có nguy cơ xuống cấp nhanh hơn, vì vậy cần cân nhắc điều kiện sử dụng trước khi lựa chọn.

Sử dụng trần nhựa

Trần nhựa có ưu điểm là trọng lượng nhẹ, lắp đặt nhanh và dễ lau chùi trong quá trình sử dụng. Một số tài liệu kỹ thuật cho thấy trần nhựa có thể hạn chế bức xạ nhiệt từ mái, đồng thời giúp giảm tiếng mưa ở mức nhất định. Tuy vậy, cảm nhận thực tế vẫn phụ thuộc vào cấu trúc trần, độ kín khít và khoảng đệm phía trên, chứ không chỉ riêng vật liệu bề mặt.

Kết hợp khoang trần với vật liệu dạng sợi

Để nâng cao hiệu quả, khoang trần có thể được bổ sung bông khoáng hoặc bông thủy tinh. Lớp vật liệu dạng sợi này giúp giảm cộng hưởng trong khoang, hạn chế hiện tượng dội âm và làm không gian bên dưới dễ chịu hơn. Khi thi công, cần bố trí gọn gàng và có lớp che chắn, tránh để sợi vật liệu tiếp xúc trực tiếp với không gian sinh hoạt.

Khi hệ trần được thiết kế và thi công đúng, chống ồn mái tôn thường cải thiện rõ ràng trong mùa mưa, vì tiếng va đập đã được giảm bớt qua lớp đệm trung gian.

Chống ồn mái tôn giải pháp 3 – Dùng tôn cách nhiệt hoặc tạo cấu trúc mái hai lớp

Đối với công trình đang chuẩn bị làm mái mới, lựa chọn tôn có lớp cách nhiệt tích hợp là một hướng đi phổ biến. Các loại tôn nhiều lớp, thường có lõi PU ở giữa và lớp màng phía dưới, giúp giảm truyền nhiệt và đồng thời hạn chế một phần tiếng mưa so với tôn một lớp thông thường.

Tuy nhiên, một số phân tích kỹ thuật chỉ ra rằng hiệu quả chống nóng và giảm ồn của tôn xốp phụ thuộc lớn vào tỷ trọng lõi PU. Với những sản phẩm có tỷ trọng thấp, mức cải thiện thực tế có thể không đạt kỳ vọng. Vì lý do này, nhiều chủ đầu tư lựa chọn kết hợp thêm phun PU Foam để tạo lớp liền mạch, dù giải pháp này khiến tổng chi phí tăng lên và cần được cân đối ngân sách.

Một hướng khác là lắp tấm XPS lên hệ mái hiện hữu, sau đó lợp thêm lớp tôn mới, để mái hoạt động tương tự hệ panel. Theo mô tả vật liệu, XPS có hệ số dẫn nhiệt khoảng 0,0289 W/m·K, hỗ trợ tốt cho chống nóng. Khi thi công kín và đúng cấu trúc, hệ mái nhiều lớp này cũng góp phần giảm tiếng mưa truyền xuống không gian bên dưới.

Chống ồn mái tôn giải pháp 4 – Phun PU Foam

PU Foam là vật liệu dạng bọt xốp, được phun trực tiếp lên mặt trên hoặc mặt dưới mái tôn. Sau khi đóng rắn, lớp foam tạo bề mặt liền mạch, hạn chế khe hở, nhờ đó hỗ trợ cả cách nhiệt lẫn giảm truyền âm qua không khí.

Trong các tài liệu kỹ thuật, PU Foam thường được mô tả có hệ số dẫn nhiệt khoảng 0,035 W/m·K, cùng khả năng bám dính tốt trên bề mặt kim loại. Một số thử nghiệm gia tốc cũng ghi nhận tuổi thọ vật liệu ở mức cao. Tuy nhiên, các con số này chỉ mang tính tham khảo, vì hiệu quả thực tế còn phụ thuộc độ dày lớp phun, tay nghề thi công và tình trạng mái ban đầu.

Giải pháp phun PU Foam thường phù hợp với mái có diện tích lớn, hoặc công trình cần lớp phủ liên tục, chẳng hạn nhà xưởng. Một số khuyến nghị cho rằng nên cân nhắc kỹ khi diện tích mái vượt 100 m², bởi chi phí đầu tư không nhỏ. Nếu mái đã cũ, cong vênh hoặc liên kết lỏng, cần xử lý lại bề mặt và kết cấu trước khi phun để tránh lãng phí.

Chống ồn mái tôn giải pháp 5 – Tấm PIR và các vật liệu cách nhiệt dạng panel

Trong nhóm vật liệu dạng tấm, lõi PIR thường được nhắc tới nhờ hệ số dẫn nhiệt thấp. Một số mô tả cho biết tấm Takani sử dụng lõi PIR, với hệ số dẫn nhiệt khoảng 0,021 W/m·K và trọng lượng dao động 1,2–2,4 kg/m² tùy độ dày. Ngoài khả năng chống nóng, vật liệu dạng panel còn tạo thêm một lớp cản âm nếu được thi công kín.

Một số tài liệu thử nghiệm trong phòng cho thấy mức giảm âm của tấm có thể đạt khoảng 23 dB. Cần lưu ý rằng điều kiện phòng thí nghiệm khác với công trình thực tế, song con số này vẫn hữu ích để so sánh tương đối giữa các lựa chọn vật liệu.

Khi sử dụng panel, mối nối là yếu tố then chốt. Mối nối hở sẽ trở thành đường lọt âm và lọt nhiệt, làm giảm đáng kể hiệu quả tổng thể. Vì vậy, thi công đúng và xử lý kín mối nối quan trọng không kém việc chọn vật liệu. Ở giai đoạn này, chống ồn mái tôn không còn là câu chuyện “chọn vật liệu dày bao nhiêu”, mà là “lắp đặt kín và đúng cấu trúc đến đâu”.

Những sai lầm phổ biến khiến đã làm vẫn còn ồn

Một sai lầm thường gặp là chỉ tập trung chống nóng rồi kỳ vọng tiếng ồn sẽ giảm tương ứng. Trên thực tế, nhiệt và âm có mối liên hệ nhất định, nhưng không đồng nhất. Vật liệu chống nóng tốt chưa chắc xử lý được tiếng mưa hay rung mái. Sai lầm tiếp theo là dán các lớp vật liệu mỏng trực tiếp lên tôn với kỳ vọng triệt tiêu tiếng ồn. Cách làm này chủ yếu cải thiện cảm giác trong không gian, nhưng khó can thiệp vào tiếng va đập mạnh từ mưa hoặc rung kết cấu.

Ngoài ra, nhiều công trình bỏ qua mối nối và độ kín tổng thể. Dù sử dụng panel, trần hay vật liệu nhiều lớp, chỉ cần mối nối hở, âm thanh vẫn có đường lọt qua. Một lỗi khác là không kiểm tra rung mái và liên kết xà gồ, khiến tiếng “rền” kéo dài vẫn tồn tại. Tránh được các sai lầm này giúp quá trình chống ồn mái tôn đi đúng hướng ngay từ đầu, thay vì phải sửa đi sửa lại.

Khi nào nên cân nhắc cải tạo lớn hoặc thay toàn bộ mái tôn ?

Trong một số trường hợp, cải tạo nhỏ không còn phù hợp. Mái tôn đã cong vênh, vít và xà gồ xuống cấp, hoặc rung mạnh kéo dài theo thời gian, thường không thể xử lý triệt để bằng các giải pháp bổ sung bề mặt. Dù có phủ thêm vật liệu, tiếng ồn vẫn dễ quay lại sau một hoặc hai mùa mưa.

Một tình huống khác là công trình thay đổi mục đích sử dụng, chẳng hạn nhà xưởng chuyển thành kho hàng yêu cầu yên tĩnh hơn, hoặc nhà ở cần không gian ngủ ổn định. Khi yêu cầu sử dụng thay đổi, phương án làm lại hệ mái đồng bộ thường hợp lý hơn. Lúc này, giải pháp không chỉ nằm ở việc chọn vật liệu mới, mà còn ở quy trình tháo dỡ, xử lý hiện trạng và dựng lại kết cấu mái phù hợp ngay từ đầu.

Vận Tải An Khang  – đơn vị chuyên phá dở nhà và thu mua xác nhà xưởng giá cao

Khi triển khai cải tạo lớn, tháo dỡ mái cũ cần được thực hiện an toàn và có kiểm soát. Với nhà phố liền kề, rung chấn trong quá trình tháo gỡ phải được hạn chế tối đa. Với nhà xưởng diện tích lớn, việc tháo dỡ nên chia theo khu vực để không ảnh hưởng đến hoạt động chung. Song song đó, thu mua và phân loại vật tư cũ như tôn, khung thép, xà gồ giúp giảm chi phí và giữ công trường gọn gàng, tránh tồn đọng phế thải.

Sau khi tháo dỡ, hệ mái mới nên được thiết kế lại theo hướng giảm rung ngay từ kết cấu, siết chặt liên kết, cân chỉnh khung, rồi mới triển khai các lớp đệm, trần hoặc panel. Cách làm theo đúng thứ tự giúp tránh tình trạng “phủ lên cái sai”, dẫn đến phải sửa chữa nhiều lần. Ở giai đoạn này, nhiều chủ nhà và chủ đầu tư cần một đơn vị có kinh nghiệm xử lý trọn gói phần tháo dỡ và thu mua.

Vận Tải An Khang có thể đồng hành ở các hạng mục tháo dỡ nhà, thu mua xác nhà và san lấp mặt bằng, phù hợp cho những công trình cải tạo lớn hoặc chuẩn bị xây mới.

Hotline liên hệ: 0777 090 456 – 0931 468 146 – 0972 271 546.